वाढत्या उन्हाचा तडाखा आणि उष्णलहरींचा परिणाम कमी करण्यासाठी अमरावती महानगरपालिकेने ही नियमावली लागू केली आहे.
प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि तरतुदी
१. अनिवार्यता
५०० चौ. मी. पेक्षा जास्त क्षेत्रफळ असलेल्या किंवा १५ मीटरपेक्षा जास्त उंची असलेल्या सर्व नवीन शासकीय, व्यावसायिक आणि सार्वजनिक इमारतींसाठी 'कूल रुफ'चे निकष बंधनकारक आहेत.
२. प्रोत्साहन (सवलत)
- निवासी इमारती: १०% मालमत्ता कर सवलत
- व्यावसायिक इमारती: ५% मालमत्ता कर सवलत
* ही सवलत पुढील तीन वर्षांसाठी लागू असेल.
३. अंमलबजावणी
- इमारत नकाशा मंजुरीच्या वेळी या तरतुदींचा समावेश करणे आवश्यक आहे.
- भोगवटा प्रमाणपत्र (OC) देण्यापूर्वी प्रत्यक्ष पाहणी करून खातरजमा केली जाईल.
४. डिजिटल पोर्टल
स्वतंत्र डिजिटल 'कूल रुफ पोर्टल' विकसित केले असून, पडताळणीनंतर 'क्लायमेट रेझिलिएंट कूल रुफ सर्टिफिकेट' दिले जाईल.
पार्श्वभूमी आणि गरज
२०२४ मध्ये करण्यात आलेल्या रिमोट सेन्सिंग सर्वेक्षणानुसार, दाट नागरी वस्त्यांमध्ये जमिनीचे तापमान अत्यंत वाढल्याचे दिसून आले आहे:
५३.७ °C
जास्तीत जास्त नोंदवलेले जमिनीचे तापमान
शहरी भागात वाढत असलेले सिमेंटिकरण आणि 'उष्णतेची बेटे' (Heat Islands) कमी करण्यासाठी आयुक्त सौम्या शर्मा - चांडक यांनी हा पुढाकार घेतला आहे.
महत्त्व
- 'माझी वसुंधरा' अभियान आणि 'राष्ट्रीय शाश्वत शीतकरण' प्रयत्नांशी सुसंगत.
- विजेची मागणी कमी करण्यास मदत.
- सार्वजनिक आरोग्य सुधारण्यास मदत.